|
دوشنبه ، 24 خرداد 1389 ، 05:40 |
|
يك کارشناس بازار قراضه در گفتوگو با «دنياي اقتصاد» مطرح كرد:
آزاده حسيني- به نظر ميرسد بازار فولاد در حال طی دوره رکود است؛ گرچه در ابتدای سال به نظر ميرسید دوران رکود به پایان رسیده، اما رونق مقطعی بوده و دوام نیافت، یکی از عوامل تاثیر گذار بر بازار فولاد نوسان نرخ مواد اولیه است که از سنگآهن تا قراضه آهنی را شامل ميشود از این رو نوسان نرخ قراضه به شدت بر بازار محصول نهایی تاثیر گذار است.
بازار قراضه و هزینههاي بازیافت، تعرفه واردات و صادرات نهتنها بر نرخ قراضه بلکه تعیینکننده قیمت شمش فولاد است. از این رو به منظور بررسی بازار قراضه و شرایط آن در حال حاضر و پیشبینی وضعیت بازار در آینده با سيد تقي مرتضویان ،کارشناس بازار قراضه به گفتوگو پرداختهایم که متن کامل آن در پی ميآید:
وضعیت بازار قراضه را چگونه ارزیابی ميکنید و بازار قراضه، بحران اقتصادی سال 87 را چگونه از سر گذراند و چه اثراتی را به جای گذاشت؟
بحران جهانی اقتصادی از ابتدای شهریور 87 مثل موجی عظیم برکل شالوده اقتصاد ضربه وارد کرد و هیچ بازاری را بینصیب نگذاشت. بازار قراضه نیز به عنوان متغیر تابع صنعت فولاد، دچار آسیبهاي جدی و بزرگی شد. برای روشن شدن بهتر موضوع دوره دو ساله گذشته از آغاز بحران تا الان را به چهار بخش تقسیم ميکنیم:
در دوره اول، طی نیمه دوم سال 87، بیش از 70 درصد از ارزش محصولات فولادی و قراضه کاسته شد. فولاد از 1300 دلار به 400 دلار و قراضه از 700 دلار به 230 دلار رسید و بازار به رکودی کامل فرو رفت و خریداری هم در بازار نبود. قراضه داخلی هم از 500 تومان به 200 تومان کاهش یافت؛ اما افت ارزشها طی این دوره در این صنعت به کف رسید. بحران ایجادی، بازار فولاد و قراضه را به زیر آستانه تحمل این صنعت فرو کشید. در این دوره بسیاری از فعالان و بنگاههاي خرد در بازار قراضه به دلیل کاهش ارزش داراییهاي خود و نیز افزایش هزینههاي متوسط کل نسبت به درآمد کل شان، تعطیل شده و از بازار خارج شدند.
دوره دوم که از بهار سال 88 شروع شد، بازار به آهستگی رو به ترمیم رفت. قیمتها با آهنگی ملایم افزایش یافت و به تدریج منحنی درآمد برابر یا بالاتر از منحنی هزینهها قرار گرفت و نتیجتا فعالیتها به آرامی و با احتیاط شروع شد و نهایتا در بهمن ماه، فولاد به رقم 500 دلار و قراضه به 330 دلار افزایش یافت. یعنی افزایشی حدود100 دلار در طول یک سال هم برای فولاد و هم برای قراضه.
دوره سوم از این زمان تا پایان فروردین 89 بود که بازار با جهش ناگهانی قیمتها روبهرو شد و در پایان فروردین ماه فولاد به 700 دلار و قراضه به 470 دلار صعود کرد (200 دلار افزایش طی دو ماه). این جهش پایدار نماند و طی اردیبهشت و خرداد (دوره چهارم) قیمتها به سطحی برابر با قبل از جهش اخیر، یعنی فولاد 500 دلار و قراضه به 320 دلار برگشت. در حال حاضر دور جدیدی از رکود و کاهش قیمتی را در بازار فولاد شاهدیم.
مگر نباید انتظار داشت که قراضه به عنوان ماده اولیه فولاد کاملا از افزایش و کاهش فولاد پیروی کند؟ چرا در دورههاي آخر ثبات رویه ميبینیم؟
یقینا همینطور است. خصوصا در مورد بازار خارجی. البته ثبات رویه، یا عدم چسبندگی قیمت قراضه داخلی در این چهار ماهه اخیر به نوسانات قیمتی فولاد، کاملا دلايل و ملاحظات اقتصادی دارد. تعاملات ایجاد شده بین طرفهاي عرضه و تقاضا دستاوردی است اقتصادی و حاصل تجربهای - البته بسیار پر هزینه - از همین دوران سخت دو ساله اخیر. و البته این به معنی این نیست که در صورت ادامه روند رکود فعلی و کاهش مستمر قیمتهاي فولاد، قیمت قراضه کاهش نمییابد.
افزایش و کاهش قیمت قراضه داخلی از قیمتهاي فولاد پیروی ميکند، اما نه الزاما همزمان و نه الزاما هم مقدار.
آیا ميشود زمان و مقدار کاهش و افزایش قیمت قراضه را در بازار پیشبینی یا احتمالا مقدار آن را محاسبه کرد؟
بله ميتوان این کار را انجام داد. شاخص اصلی صعود و نزول قیمت قراضه، قیمت فولاد است، اما عوامل تاثیرگذار دیگری هم وجود دارند که نقششان تعیینکننده زمان و مقدار تعدیل قیمت است.
این عوامل عبارتند از:
1 - قیمت قراضه خارجی
2 - عوارض صادراتی قراضه
3 - ترجیحات مصرفکنندگان
4 - عوارض و سایر هزینههاي واردات
5 - متوسط هزینههاي بلندمدت بنگاهها
6 - شرايط اقتصادی (رونق، عادی، رکود)
7 - حجم ذخاير و میزان عرضه و تقاضا
8 - نرخ تورم انتظاری
یک مثال ساده ميزنیم. فرض کنید میانگین قیمت جاری قراضه داخلی 300 تومان باشد و عوارض صادرات هم 30 درصد باشد و قیمت قراضه خارجی هم در منطقه 400 دلار باشد، در این صورت قراضه داخل کشور میل به صادرات پیدا ميکند. در واقع این نقطه مرز افزایش قیمت را نشان ميدهد. به طور معکوس اگر قراضه داخلی 300 تومان باشد و هزینهها و عوارض واردات 15 درصد باشد و قیمت قراضه خارجی 260 دلار باشد، متقاضی تمایل به واردات خواهد داشت و این نقطه مرز کاهش قیمتهااست. ارقام گفته شده مثال است و حتما در نظر داشته باشید که در مثال بالا شرايط اقتصادی را عادی و نقش سایر عوامل را نیز ثابت در نظر گرفتهایم.
حال فرض کنید شرايط اقتصادی عادی نباشد و رکود باشد مثل همین الان، عوامل دیگر وارد تصمیمگیری ميشود و مقدار تقاضای بنگاهها را کاهش ميدهد و در مقدار تعدیل قیمت موثر است. و یا فرض کنید بنگاهی با توجه به آزاد شدن قیمت حاملهاي انرژی در آینده و ترس از افزایش تورم انتظاری و در نتیجه افزایش هزینههاي آتی بنگاهش، اقدام به حداکثر کردن ارزش فعلی سود آتی یا متقابلا حداقل کردن هزینههاي کل و متوسط آتی بنگاه، در شرايط عدم اطمینان فعلی بنماید. بنابر این ترجیحات اقتصادیاش، اقدام به تغییر در تخصیص منابع پولی خود خواهد کرد. بنابراین استدلال، مدیر این بنگاه کاهشی نسبت به سطح تقاضا و قیمت اعمال نمیکند و به خرید خود ادامه ميدهد. مدت این اقدام قطعا به تداوم یا تغییر در شرایط فعلی بستگی دارد.
عامل مهم دیگر، نگاه مدیران بنگاههاي مصرفکننده قراضه به آینده بازار از نقطه نظر رونق و رکود است که این نگرش باعث ميشود تا وی سعی نماید هزینههاي فرصت ناشی از تصمیمات اشتباه احتمالی خود نسبت به درآمد آتی خود را در زمینه این بخش از مواد اولیهاش به حداقل برساند. بنابر این تلقی مدیر بنگاه به بازگشت رونق در آینده نزدیک به بازار، تبعیت وی از کاهش تقاضا و قیمت را منتفی ميکند. دلیل ثبات رویه قیمتی قراضه در بازار داخلی در دو دوره آخر نیز از همین قواعد سرچشمه گرفته است. تعیین ارقام سقف و کف و زمان و طول مدت تعدیل قیمتی قراضه با بهکارگیری مقدار اثر این عوامل قابل محاسبه است و قطعا این بررسیها در حوزههاي تخصصی خرید بنگاهها مورد ارزیابی قرار گرفته و مهندسی ميشود.
به نظر شما روند آتی بازار قراضه چیست؟
به نظر ميرسد دوره رکود فعلی پایدار و طولانی نباشد. تاثیر صنعت فولاد چین در کل بازار فولاد جهان تعیینکننده است. سیاستهاي مالی این کشور در کنترل حجم پولی و نرخ رشد و غلبه بر ایجاد مجدد حباب قیمتی در بازار فولاد مشخصکننده طول مدت این دوره است. هرچند با توجه به تحلیل روند، سقوط قیمتهاي قراضه به زیر 300 دلار محتمل ولی با نرخی کاهنده است. نظر اغلب تحلیلگران اقتصادی کوتاه بودن مدت این دوره و بازگشت ثبات بر مبنای میانگین قیمتهاي فعلی است. هرچند برخی دیگر پیشبینی حباب قیمتی در مواد اولیه فولاد را در آینده نزدیک کردهاند. شاید بتوان بر مبنای شواهد تجربی گذشته، رکود فعلی را اولین موج سینوسی پس از بحران دانست که با دامنه محدودتر (حدود 200 دلار، در مقایسه با دامنه 500 دلاری بحران) و دوره تناوب کمتر بهوجود آمده باشد (حداکثرسه یا چهار ماه). البته احتمال تکرار این موج را مجددا با دامنه و پریود بسیار کمتر پس از خاتمه این دوره و حداکثر تا پایان سال را باید داشت و پس از آن انتظار ثبات ميرود. بدیهی است که بازار قراضه نیز تابعی از همین متغیرها است.
|
